Willem in El Salvador: nabeschouwing

In mijn eerste blog van 15 januari staan mijn reisplannen mooi op een rijtje. Mijn bedoeling was om toch om de drie dagen die blog wat aan te vullen.

Nee, het is mij niet gelukt. Nu pas maak ik mijn tweede blog voor de ‘inleefreizen’ van de Genkenaren. Waarom niet: een veel te druk programma en in mijn goed maar goedkoop hotelletje was er een slechte internetverbinding, – echt waar! Ik heb geprobeerd om nog iets door te sturen kort na mijn aankomst op 16 januari, het internet wou niet meewerken. Maar nu krijgen jullie een mooie kers op de taart.

Even herhalen wat op het programma stond van mijn inleefreis:

één: opzoeken van de vrienden en kameraden van mijn broer Michaël die daar als dokter meegewerkt heeft in de bevrijdingsoorlog van 1982 tot 1987. Oprechte dank aan Chris Nelis voor zijn mooi artikel in het Belang Van Limburg van 28 januari.

twee: bezoeken aan volksorganisaties en coöperatieven – hoe bouwen zij aan sociale rechtvaardigheid in hun landje.

drie: als officieel waarnemer deelnemen aan de presidentsverkiezingen van 3 februari.

*****

De laatste zullen de eerste zijn ik begin met drie, de presidentverkiezingen; waar de laatste de eerste geworden is, zoals reeds in mijn eerste blog voorspeld werd. De twee traditionele partijen verloren en de nieuwkomer Bukele won met 53% al in de eerste ronde.

Toch wel een andere organisatie van die verkiezingen, je ziet mij op de foto hieronder in een school waar de verkiezingen doorgingen – vooraan linksmidden met het beige jasje en petje van de officiële waarnemers.

foto 1foto2

Je mag maar éénmaal stemmen- natuurlijk – maar dat wordt in El Salvador  gecontroleerd door je vingers na  te kijken, want als je gestemd hebt moet je een vinger in onuitwisbare inkt stoppen, zo is duidelijk dat je al gestemd hebt en je moet je handen tonen voor je gaat stemmen. Als officieel waarnemer hebben wij dat ook opgevolgd. De verkiezingen zijn rustig verlopen.

Het stemhokje is ook iets anders dan bij ons: in karton – stevig karton – zie je rechts vooraan –  maar zonder gordijntjes, als waarnemers moesten wij er op letten dat mensen toch veilig geheim konden stemmen zonder pottekijkers.

foto3

Welke toekomst nu voor El Salvador met die nieuwe president? Die belooft een nieuw tijdperk, gedaan met de twee traditionele partijen, die aan de macht waren na de vredesakkoorden van 1992. De rechtse partij Arena was 20 jaar aan de macht met hun presidenten en dan de laatste 10 jaar was er een linkse president van het FMLN. Die hebben wel een aantal sociale verbeteringen kunnen doorvoeren, maar de armoede en de criminaliteit bleven bijna even groot. En de corruptie werd ook niet bij iedereen aangepakt. Dus grote ontgoocheling bij de linkse stemmers, die massaal thuis bleven slechts 51% van de mensen kwamen stemmen. Links – het FMLN haalde in 2014 nog 1,047,592 in de eerste ronde en 1,495,815 stemmen in de tweede ronde, met toen meer dan 60% deelname. Nu kwamen slechts 377,404 Salvadoranen hun stem uitbrengen voor het FMLN. De ex-guerillero’s van het FMLN zijn zwaar ontgoocheld in hun partij.

Wat de nieuwe president Nayib Bukele zal brengen voor zijn land – daar krijg je veel verschillende opinies over te horen.

*****

Tweede doel van mijn inleefreis: contacten met de sociale bewegingen en sociale projecten.

Dat begint natuurlijk met een bezoek aan het graf van de vermoorde aartsbisschop San Arnulfo Romero in de krypte onder de kathedraal in de hoofdstad.

Dan een landbouwcoöperatieve, een koffiecoöperatieve, een scholen centrum, een gedenkteken in El Mozote waar op één dag in 1981 1,000 mensen waaronder tientallen kinderen werden vermoord door een elitebatajon van het leger (opgeleid in de USA); een bezoek aan een museum over de Salvadoraanse revolutie en ook een bezoek aan het ecologisch natuurpark op de grens met Honduras en Guatemala, dat een verbroedering heeft met het natuurpark van het Zwarte Woud in Beieren.

Te veel om allemaal in detail te vertellen.

foto 4

Maar de ontmoeting met Margarita Posada van de Alliantie tegen de privatisering van de Gezondheidszorgen voor heeft toch wel het meest indruk heeft op mij gemaakt. Haar inzet en die van haar medestrijdsters is door niets te breken. Margarita verwacht niet veel goeds van de nieuwe president: “Bukele zal waarschijnlijk weer een stap achteruit zetten op sociaal vlak, vooral op vlak van de gezondheid”. Maar Margarita geeft de strijd niet op “want toen het FMLN in de regering zat, hebben een aantal sociale bewegingen hun strijdacties geminderd, die komen nu wel weer in actie de sociale strijd wordt wel weer sterker”. En op vlak van sociale strijd is het volk van El Salvador toch wel gekend als één van de hevigste en stevigste in Latijns-Amerika.

*****

Ten slotte was het doel van mijn bezoek ook om de vrienden en kameraden van mijn broer Michaël terug te zien. In 1988, in 2002, in 2007 , 2009 en 2011 was ik al daar op bezoek geweest. Het meest emotionele moment was wel in de school die de naam draagt van mijn broer.

Een school met kleuterklas lager en middelbaar onderwijs in een afgelegen streek, in de provincie Usulutan, de strek waar mijn broer vijf jaar gewerkt heeft als dokter. Toen ik er was in 2011 – bij de opening van de school – was er nog geen geasfalteerde weg , was het nog hotsen en botsen met een vier maal vier op een zeer stoffige weg tot aan de school. Nu is er sinds twee jaar wel een geasfalteerde weg. De school kreeg reeds steun van de provincie West-Vlaanderen en nu onlangs ook vanuit Spanje een computerklas. Het dak heeft wel zwaar afgezien van de lokale stormen. Daar zoeken ze nog hulp en steun voor. En de vrolijke bende jongeren hieronder die vol vuur aan het voetballen waren, kwamen ook vragen of het misschien toch niet mogelijk zou zijn om twee basketbaldoelen en een paar basketballen aan hen te bezorgen.

foto 7.jpg

*****

Als afsluiter van deze reis was er een gezellig samen zijn met de “oude Belgen” die nog in El Salvador actief zijn.

foto 8.jpg

Met vooraan in het midden Mia Vercruysse, eerst actief in één van de kampen in Honduras waar duizenden Salvadoranen op de vlucht waren voor her oorlogsgeweld in El Salvador. Daarna met die groep terug naar El Salvador bij het einde van de burgeroorlog en daar nu al een paar tientallen jaren actief in een muziekschool. Met haar muzikanten komt zij begin mei veertien dagen toeren op uitnodiging van TRIAS.

En met als bekendste ‘oude Belg’ de priester Rogelio Ponseele, links vooraan, die reeds sedert 1970 daar actief is met een heel solidaire, sociaal actieve kerk met Comunidades Eclesiales de Base kerkelijke basisgroepen die dit jaar hun 50- jarig bestaan gevierd hebben, met een paar toespraken onder andere van Rogelio, en met een mis opgedragen door de aartsbisschop, waar Rogelio de preek mocht doen, maar toen was ik er al niet meer, toen zat ik al terug op het vliegtuig.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s