Jorgo in Congo (2): het verhaal van de Clinique Mobile

Dag 6

Dag 6 in Congo is aangebroken. Het is een dag waar ik lang naar heb uitgekeken. Nadat Lien Grimonprez van de afdeling communicatie bij Licht voor de Wereld (Lien is trouwens met ons hier in Congo) me ooit het “concept” van de Clinique Mobile had uitgelegd wist ik 1 ding zeker: dit wil ik meemaken.

Zoals eerder aangehaald is 1 van de oorzaken van vermijdbare blindheid het gebrek aan mogelijkheden voor de mensen in het binnenland van Congo om tot bij de oogartsen in de steden te geraken. In mijn vorige blog heb ik aangehaald dat wanneer ze slechter beginnen te zien, ze het laten aanslepen. Lien wees me terecht op het feit dat ze het niet “bewust” laten aanslepen. Mensen met oogproblemen in het binnenland willen net zoals u en ik geholpen worden. Maar het probleem is dat ze simpelweg niet de mogelijkheid hebben om tot de steden te geraken. En nu snap ik heel goed waarom.

We vertrokken ’s morgensvroeg vanuit Kolwezi naar Lubudi. Een rit van +/- 189km. In België doe je daar zo’n 2 uurtjes over? Wij deden er 6h30 over. Dat zegt al veel over de staat van de weg.

Het eerste anderhalf uur reden we op een geasfalteerde weg. Wat een luxe. Eenmaal je de hoofdweg verlaat begint de miserie. Mensen die snel wagenziek worden raad ik deze tocht absoluut niet aan.

Door de reis zelf te maken naar het binnenland van Congo snap ik heel goed waarom cru gezegd “de armere mensen” niet tot de steden geraken. Zo goed als niemand beschikt er over een wagen en er is geen openbaar vervoer. De weg is slecht. Heel slecht. We rijden voorbij traditionele dorpjes waar de mensen zelfvoorzienend leven. Ze gaan ’s morgens het veld op en keren ’s avonds laat pas terug. We zien ontzettend veel kinderen achter onze Jeep rennen. Zo nu en dan klinkt “mzungu mzungu” in de verte. Mzungu is overigens Swahili voor “blanke”. Als mzungu ben je hier trouwens een hele attractie.

66112970_2454098764870323_9195412937924149248_n

De rit op zich (buiten de staat van het wegdek) was heel gezellig. De mensen van het Mwangaza oogziekenhuis in Kolwezi zijn supervriendelijk. De Congolese muziek staat lekker hard op, zo nu en dan wordt er zelfs gedanst en uiteraard veel gelachen. Wat een vreugde. Het gaat pijn doen om afscheid van ze te moeten nemen. Ik heb in die korte tijd een hele goede band met ze opgebouwd. In het bijzonder met de uitvoerende oogarts Dr. Socrate, de gemeenschapswerker Yannick & onze chauffeur die altijd, maar dan ook echt altijd aan het lachen is, Elisee.

We komen aan in Lubudi. Tijd om eerst even mijn benen te stretchen, dat was nodig. We overnachten in een mooi klooster, hoogstwaarschijnlijk van koloniale makelij. We doen vandaag niet veel meer. Rond 16h30h ga ik met Leon & Yannick op pad om wat omgevingsbeelden te schieten. In mijn vorige blog haalde ik aan dat ik dacht hier de meest authentieke beelden te maken. Dat is absoluut het geval. 2 uurtjes later keren we voldaan terug naar het klooster. Het is donker. We hebben overigens supermooie beelden kunnen maken.

We frissen ons op & schuiven allemaal aan tafel. Wat een gezelligheid. Het avondeten is traditioneel Congolees. Als zijnde vegan in Congo beperkte ik me tot wat rijst, spinazie & manjok. De Congolezen onder ons gaan helemaal los met de “fufu”. Een typisch Congolees gerecht gemaakt op basis van granen & mais. In principe ook helemaal plantaardig. Ik heb het geprobeerd maar neen sorry, ik vond het niet lekker. Des te meer voor de anderen, lol.

Ik eet overigens enkel pizza met mijn handen. De Congolezen gebruiken hun handen voor alles. Het was mooi om te zien.

Na het eten keek ik samen met het team naar de Afrika Cup. Congo had overigens de dag ervoor verloren tegen Oeganda. Daar waren ze nog steeds niet blij om. Dr. Socrate vertelde me dat hij enorm boos was dat Congo verloren had.

65307145_2056839751290497_2341471841698185216_n

Tijd om te gaan slapen. Morgen was het dus de dag van de Clinique Mobile.

 

DAG 7

De dag van de Clinique Mobile. Hier heb ik echt naar uitgekeken. Slechtziende mensen uit Lubudi & de dorpjes rondom Lubudi -waar de tijd lijkt stil te staan- kwamen naar hier om hun ogen te laten controleren. Enkele dagen voor de Clinique Mobile zijn er 2 personeelsleden al naar hier gekomen om de mensen te informeren & te sensibiliseren. Het is er blijkbaar ook op de radio gekomen. Het is druk. Kinderen, volwassenen & ouderen zitten op houten bankjes netjes hun beurt af te wachten totdat ze bij de artsen kunnen komen. Bij sommige mensen zag ik de miserie echt letterlijk in de ogen. Des te meer besefte ik hoe bevoorrecht ik ben. Met keratoconus in Congo wonen daar pas ik eerlijk gezegd voor. Deze mensen hebben geen keuze. Dr. Socrate & zijn team zijn hun laatste sprankeltje hoop.

Voor sommigen (ik heb er 2 ontmoet) is er echter geen greintje hoop meer. Nadat ze slechter begonnen te zien zijn ze in het verleden naar een lokale medicijnman gegaan die op basis van zure plantenextracten de ogen heeft behandeld. De lokale medicijnman beloofd beterschap. De realiteit is compleet anders. Met zijn plantenextract heeft hij de ogen letterlijk & figuurlijk verwoest. Ik woonde een consultatie bij waar Dr. Socrate duidelijk maakte aan een oudere vrouw dat hij haar niet meer kan helpen. De ogen zijn verwoest. Haar blik sprak boekdelen.

Ik vroeg de volgende dag tijdens het ontbijt aan Dr. Socrate hoe het is om tegen mensen te zeggen dat ze niet meer geholpen kunnen worden & heel hun leven blind zullen zijn. “Het is uiteraard niet makkelijk om dat tegen mensen te zeggen, des te meer omdat ik hun laatste hoop ben” was zijn antwoord. Ik verwachtte niet anders.

We komen in contact met een kind met bilaterale cataract. Het kind is door haar grootmoeder naar de Clinique Mobile gebracht geweest. We zochten nog een hoofdpersonage voor onze documentaire. Dit leek ons een mooi verhaal. We benaderen de grootmoeder (samen met Yannick, die er echt altijd voor ons is, onder meer al65868104_746804695749567_2072019303082754048_ns vertaler) en vragen haar vriendelijk of ze het oké vindt om toch wel intensief gefilmd te gaan worden. De grootmoeder stemt in. Het is trouwens een hele lieve vrouw. Ik vraag me eigenlijk goed af of ze echt wel doorhad hoe intensief de opnames wel niet gingen zijn, lol.

 

Volgens Dr. Socrate kan hij de bilaterale cataract verwijderen en zou het kind in principe terug moeten zien. Dat is eigenlijk waar mijn documentaire over gaat. Ik wil niet enkel een verhaal brengen van armoede & miserie. De realiteit gaat zeker in beeld gebracht worden en complete blindheid gaat aan bod komen. Maar ik wil het meer hebben over de weg naar genezing en hier meer op inspelen. Slechtziende mensen in het binnenland van Congo zouden in principe door initiatieven als veldmissies (Clinique Mobile) ook geholpen kunnen worden. Ik wil mensen tonen dat er oplossingen zijn. Weliswaar niet voor de hand liggende, maar ze zijn er wel. En met de documentaire gaan we mensen proberen te inspireren om op de lange termijn initiatieven als de Clinique Mobiles te ondersteunen, zodat zelfs de allerarmsten onder ons toegang krijgen tot basis oogzorg.

We gaan mee met de grootmoeder & het kind naar hun thuis. We hebben voor onze 3 hoofdpersonages een shotlist en we filmen het nodige. Ze wonen in een klein huisje, en met alle respect van de wereld, eigenlijk best armzalig. De klik tussen ons & de grootmoeder is er. Ik ben blij dat we haar kunnen volgen & dat we niet enkel haar “struggle” in beeld gaan brengen maar dus ook de genezing. Heel het dorp verzameld zich rondom ons. Ze hebben de dag van hun leven denk ik.

De volgende dag nemen we haar mee naar Kolwezi want hier zal ze haar operatie ondergaan.

DAG 8

In de voormiddag filmen wij verder onze hoofdpersonage. De Clinique Mobile is ook nog gaande. De dokters nemen 2 personen mee naar Kolwezi om ze hier te opereren. De overige patiënten die ook in aanmerking komen voor een operatie worden overigens niet aan hun lot overgelaten. De dokters keren in de nabije toekomst terug naar Lubudi om er dan lokaal te gaan opereren.

In de namiddag keren we terug naar Kolwezi. We nemen de grootmoeder, het kind & een oudere man mee. Zij ondergaan de volgende dag hun operatie, die wij ook nog gaan bijwonen.

We komen laat aan in Kolwezi. De rit was zwaar. We nemen nog de laatste beelden van de mensen die aankomen in het Mwangaza oogziekenhuis. De goesting was er totaal niet meer maar we hadden deze beelden écht nodig.

We gaan terug naar ons hotel. Na een lange douche plof ik me neer in mijn bed. Bekaf maar wel een hele mooie ervaring rijker. Ik ben al in veel landen geweest maar Congo heeft toch iets speciaals. Ik ga er alvast verder over dromen.

Bonne nuit!

Jorgo

 

DAG 9

Na heerlijk geslapen te hebben keren we terug naar het Mwangaza oogziekenhuis. Vandaag gaan we onze beide hoofdpersonages volgen. Alvorens geopereerd te worden ondergaan ze nog enkele testen & controles. We brengen alles in beeld. Zowel de oudere man als de grootmoeder (het kind is nog veel te jong om te snappen wat er gaat gebeuren) lijken ons vrij relaxed. Het is toch een belangrijke dag? Achteraf kom ik te horen dat Congolezen hun emoties niet / minder tonen. Het zit gewoon niet in hun.

 

Beide operaties worden uitgevoerd, deze hebben we ook bijgewoond. Net zoals in mijn vorig artikel ga ik hier niet te diep op in. Dat is allemaal inhoud van de documentaire zelf. Wel kan ik vertellen dat oogoperaties risicovol zijn.

65907875_463859720848240_3894505378544615424_n

Waar ik nog even op wil terugkeren. In mijn vorig blog had ik ook aangehaald een primitiever ziekenhuis te verwachten. Daarentegen ziet het er echt proper & netjes uit. Het ziekenhuis is in 2016 geopend & de bouw is gefinancieerd geweest door Luc Van Honsebrouck, een vermogende Belgische ondernemer.

 

DAG 10

Dag 10 is een dag geweest waarin we veel interviews hebben afgenomen. Onder meer met Yannick de gemeenschapswerker & met Berthe, hoofd verpleegkundige. Berthe is overigens een zeer sympathieke vrouw met een enorme haardos.

Over onze hoofdpersonages wil ik ook nu niet te veel kwijt. Bedankt voor het begrip J.

 

DAG 11

Vrijdag 28 juni 2019, vandaag wordt er in Congo niet gewerkt. Morgen, zaterdag 29 juni is het namelijk feest van de onafhankelijkheid. Aangezien het in het weekend valt, nemen ze hun feestdag vandaag op.

Wel is Dr. Socrate in de voormiddag in het ziekenhuis geweest. Met hem hebben we opnieuw enkele opnames gemaakt.

Ik ben me overigens al mentaal aan het voorbereiden. Morgen vertrekken we terug naar Lubudi om zondag dan terug te keren naar Kolwezi. De zware reis moeten we dus nog 1x maken.

Ik hoop jullie alweer wat geïnformeerd te hebben over ons verblijf hier in Congo. Ik kijk overigens echt uit naar maandag. Dan hebben we een volledige draaidag ingepland met het tienermeisje dat volledig blind is geworden door Glaucoom. Ik heb daar in mijn eerste artikel al wat over verteld. Het wordt sowieso een pakkend verhaal. Dat kan ik alvast vertellen. Maar dus eerst nog 1x de reis maken naar Lubudi & terug.

Yes we can!

Groeten,

Jorgo

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s